Chữ ký số và chữ ký điện tử khác nhau thế nào? (Cập nhật 2026)
Ký bằng ảnh scan chữ ký, ký trên màn hình cảm ứng, xác nhận bằng OTP… đều là chữ ký điện tử — nhưng chưa chắc là chữ ký số. Hiểu sai có thể khiến hợp đồng, hồ sơ thuế, hóa đơn của doanh nghiệp không được chấp nhận. Bài viết giải thích ngắn gọn sự khác nhau và khi nào bắt buộc dùng chữ ký số.
Chữ ký điện tử là gì?
Chữ ký điện tử là chữ ký được tạo lập dưới dạng dữ liệu điện tử, gắn liền hoặc kết hợp một cách logic với thông điệp dữ liệu, dùng để xác nhận chủ thể ký và khẳng định sự chấp thuận của chủ thể đó đối với thông điệp dữ liệu (Luật Giao dịch điện tử 2023). Ví dụ: ảnh chữ ký chèn vào văn bản, ký tay trên màn hình, xác nhận bằng mã OTP, tích “Tôi đồng ý”…
Chữ ký số là gì?
Chữ ký số là một loại chữ ký điện tử sử dụng thuật toán khóa không đối xứng: người ký dùng khóa bí mật để ký, người nhận dùng khóa công khai trong chứng thư chữ ký số để kiểm tra. Chứng thư số do tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng cấp (như Viettel-CA), xác nhận chính xác danh tính người ký.
Phân loại theo Luật Giao dịch điện tử 2023
- Chữ ký điện tử chuyên dùng: do cơ quan, tổ chức tạo lập, dùng riêng cho hoạt động của mình.
- Chữ ký số công cộng: được bảo đảm bởi chứng thư chữ ký số công cộng — loại doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân dùng phổ biến khi khai thuế, xuất hóa đơn, ký hợp đồng.
- Chữ ký số chuyên dùng công vụ: dùng trong hoạt động công vụ của cơ quan nhà nước.
So sánh nhanh chữ ký điện tử thông thường và chữ ký số
Cách tạo lập
Chữ ký điện tử thông thường có thể là hình ảnh, thao tác hay mã xác nhận bất kỳ. Chữ ký số được tạo bằng khóa bí mật gắn với chứng thư số do tổ chức chứng thực cấp.
Xác thực danh tính
Ảnh chữ ký dễ bị sao chép, khó chứng minh ai thực sự ký. Chữ ký số gắn với danh tính đã được tổ chức chứng thực định danh, kiểm tra được bằng phần mềm.
Toàn vẹn dữ liệu
Với chữ ký số, chỉ cần văn bản bị sửa một ký tự sau khi ký là chữ ký không còn hợp lệ — phát hiện ngay việc chỉnh sửa. Chữ ký điện tử thông thường không có cơ chế này.
Giá trị pháp lý
Chữ ký điện tử nói chung có giá trị pháp lý khi đáp ứng điều kiện luật định. Chữ ký số được bảo đảm an toàn có giá trị như chữ ký của cá nhân và con dấu của tổ chức trên văn bản giấy.
Khi nào bắt buộc dùng chữ ký số?
- Khai thuế, nộp thuế điện tử của doanh nghiệp.
- Ký hóa đơn điện tử (trừ hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền — không bắt buộc ký số).
- Kê khai BHXH điện tử, khai hải quan điện tử.
- Giao kết hợp đồng lao động điện tử theo Nghị định 337/2025/NĐ-CP.
- Hợp đồng, văn bản điện tử quan trọng cần giá trị tương đương chữ ký tay và con dấu.
Chọn loại chữ ký số nào?
- USB Token: ký trên máy tính, phù hợp doanh nghiệp vừa và nhỏ ký thủ công.
- Ký số từ xa / HSM: ký trên nhiều thiết bị hoặc ký tự động hàng loạt, phù hợp doanh nghiệp xuất nhiều hóa đơn, hợp đồng.
Xem chi tiết: Phân biệt chữ ký số USB Token và HSM.
Dịch vụ số EMTY hỗ trợ trọn gói
- Chữ ký số Viettel-CA cho doanh nghiệp — Token hoặc Server (HSM).
- Chữ ký số cho hộ kinh doanh và chữ ký số cá nhân.
Gọi hoặc nhắn Zalo 0965.018.037 (chat Zalo) hoặc để lại thông tin — chuyên viên tư vấn miễn phí, triển khai trong 24h và hỗ trợ 24/7 trong suốt quá trình sử dụng.
Câu hỏi thường gặp
Ảnh scan chữ ký có phải chữ ký số không?
Không. Ảnh scan chỉ là một dạng chữ ký điện tử đơn giản, không gắn với chứng thư số và không chứng minh được văn bản có bị sửa sau khi ký hay không.
Chữ ký số có thay được con dấu không?
Chữ ký số của tổ chức được bảo đảm an toàn có giá trị như con dấu của tổ chức trên văn bản giấy theo Luật Giao dịch điện tử 2023.
Văn bản nào quy định chi tiết về chữ ký số hiện nay?
Nghị định 23/2025/NĐ-CP ngày 21/02/2025 quy định về chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy, có hiệu lực từ 10/4/2025, hướng dẫn Luật Giao dịch điện tử 2023.
Căn cứ pháp lý
- Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15 (hiệu lực 01/7/2024).
- Nghị định 23/2025/NĐ-CP quy định về chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy.
Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định đến tháng 10/2026. Với trường hợp cụ thể, vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ cơ quan thuế quản lý.
Cần tư vấn chi tiết về chữ ký số?
Chuyên viên Viettel sẵn sàng tư vấn miễn phí và báo giá phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp bạn.
